Tıbbi Bilgiler

Ürolojik hastalıklarla ilgili tıbbi bilgiler yer almaktadır.

asiriaktifmesanenedir

Aşırı Aktif Mesane Nedir?

03.06.2015

Normal sağlıklı kişilerde, idrar kesesi belli bir seviyeye kadar dolmadan işeme ve sıkışıklık hissi oluşmaz. Aşırı aktif mesane dediğimiz rahatsızlıkta, hastanın idrar kesesinde yeterince idrar birikmediği halde çok sıkışıkmış gibi his oluşur. Hasta çok sık idrar gider. Bazen bir fincan kadar idrar anca yapmasına rağmen, işemeden rahatlayamaz. Bu hastaların üçte bir kadarlık bir kısmında, sıkışma hissi ve çok sık idrara gitmenin yanısıra sıkışma tarzı idrar kaçırma olmaktadır. Bu üç şikayet; sık idrara çıkma, sıkışma hissi ve sıkışma tarzı idrar kaçırma, hastada hepsi birden görülebileceği gibi, yalnızca biri veya ikisi birarada görülebilir.

Bu rahatsızlık her yaş hastada görülebilir. Yaşlandıkça görülme sıklığı artar. Daha çok kadınlarda ortaya çıkar. Ayrıca stresli, gergin kişilerde daha fazla görülmektedir. Hastalar sık sık idrara gitmek zorunda kaldıklarından günlük yaşam kaliteleri düşer. Sürekli idrara sıkışık hissetmek, günde 10-20 kez tuvalete gitmek, gece 5-6 kez idrara kalkmak hastayı usandırır.

Hastanın uyku düzeni bozulur, buna bağlı ertesi gün uykusuzluk yaşar.Her an idrar kaçırabilirim endişesi gelişir.Hasta uzun yola çıkmaya, otobüse binmeye korkar. Evden idrarını yapıp çıksa da çarşıda tuvalet arar. Tuvalet ihtiyacı korkusuyla uzun sürecek bir toplantıya girmek, sinemaya gitmek istemez. Böylece hastanın sosyal hayatı kısıtlanır. Hastanın cinsel hayatı dahi bu durumdan olumsuz etkilenir. Hastalık kişiyi gergin, stresli hale getirir. Bu rahatsızlık hastayı bu denli sıkıntıya soksa da ilaç tedavisi ile şikayetler çok büyük oranda düzeltilir.

Teşhis

Bu rahatsızlığın teşhisini koymada en önemli husus hastadan ayrıntılı bir bilgi almaktır. Yalnız şikayetlere dayanarak tanı konabilir. Hastada sık idrara gitme, sıkışma ve sıkışma tarzı idrar kaçırma yakınmalarının tek başına veya birlikte bulunması aşırı aktif mesaneyi düşündürür. Yapılacak tetkiklerle bu şikayetlere yol açacak başka bir neden varlığı araştırılmalıdır. Yapılması gerekli tetkikler:

İdrar tahlili: Herhangi bir idrar yolu iltihabı var mı bakılır. Açlık kan şekeri: Ayırıcı tanı için şeker ölçümü yapılması uygun olur. Üriner Ultrason: Bu şikayetlere yol açacak bir neden olup olmadığını anlamak için böbrekler ve mesane ultrason ile incelenmelidir. Sistoskopi: Işıklı bir boru ile uyuşturulmuş idrar yolundan mesane içine girilip, idrar kesesi içeriden incelenir. Ürodinami: Her hastaya yapılması gerekli değildir. Şu durumlarda ürodinamik testlerin yanısıra sistoskopi ve nörolojik testlerin yapılması hastayı daha ayrıntılı değerlendirmek için uygun olur.

Hikaye ve semptomlarda uyumsuzluk Ampirik ilaç tedavisinin fayda göstermemesi Nörolojik hastalık olasılığı İdrar kaçırması olanlar Mesane çıkım tıkanıklığı olasılığı Daha önceden idrar kaçırma ameliyatı geçirmiş olması İleri derece pelvik organ-mesane sarkması Ağrılı mesane

Tedavi:

Hasta belirli aralıklarla idrar için tuvalete gitmeyi alışkanlık haline getirmelidir. Gece idrar için kalkmak zorunda kalıyorsa, akşamları sıvı alımını azaltıp daha çok güzdüz sıvı almaya dikkat etmelidir. Kola, çay, kahve, gazlı içecekler idrar kesesini uyarıcı etki yaptıklarından azaltılmalıdırlar. Kilo verilmesi gereklidir. Kegel egzersizleri faydalı olabilir.

İlaç tedavisi:

İlaçlar idrar kesesi kapasitesini arttırır, istenmeyen kontrolsüz idrar kesesi kasılmalarını önler ve ilk idrar hissini geçiktirirler. Kullanılan ilaçlar şunlardır.

Antimuskarinik ilaçlar:

Oxybutunin ( Üropan tb, şrp) Tolterodin (Detrusitol SR 4 mg) Trospium klorid (spasmex 30 mg) Propiverin (Mictonorm 15 mg) Darifenasin (Emselex 15-30 mg) Solifenasin (Vesicare 5mg, Kinzy)

İlaç tedavisinin tam etkisi bir ay içinde ortaya çıkar. İlaçlar kullanıldıkları sürece etkilidirler ve ilaçlar kesildiğinde şikayetler geri dönebilir. Tedavinin ömür boyu sürmesi gerekebilir. Trisiklik antidepresanlar:

İmipramin (Tofranyl tb. 10-25 mg)

Desmopressin(Minirin): Gece idrar sıklığı için kullanıldığında idrar üretimini azaltarak semptomatik tedavide etkili rol oynar. Renal tübülden geri emilimi arttırarak idrar hacmini azaltır, konsantre idrar üretimine neden olur. Noktürnal poliüri ile beraber aşırı aktif mesane tedavisinde EAU kılavuzuna göre A seviyesinde önerilir. Ama kullanırken özellikle yaşlılarda gelişebilecek hiponatremiye dikkat edilmelidir.

İntravezikal tedavi:

İlaç tedavisinin etkili olmadığı veya yan etkileri nedeniyle kullanılamadıkları durumlarda mesane içine botox uygulaması yapılabilir. Daha çok inatçı nörojenik mesane aşırı aktivitesi tedavisinde kullanılmaktadır.

Botox tedavisi: Botox mesanenin kasılma gücünü tamamen engellemez. Tedavi sonrası normal işeme işlemi gerçekleşebilir. Uygulama ile kontrolsüz kasılmalar engellenir. Etkisi 6-9 ay devam eder. Bu arada mesanenin yeniden eğitimi sağlanır. Uygulama sonrası geçici olarak idrar yapamama görülebilir. Genel veya lokal anestezi altında yapılabilir. 300 ünite BTX-A, 30 ml serum fizyolojik ile sulandırılarak mesanede trigon dışındaki 30 ayrı yere enjekte edilir. Nöromodulasyon:

Omurga ve daha yukarıdaki işemeyle ilgili sinirlerin uyarılması ile işemenin düzenlenmesi amaçlanır. Çeşitli yöntemler vardır.

Anogenital elektriksel uyarım Transkutanöz elektriksel sinir uyarımı (TENS) Perkütan posterior tibial sinir uyarımı (Stoller aferent sinir uyarımı, SANS) Manyetik stimulasyon

İntravezikal transüretral elektrostimulasyon

Sakral sinir nöromodulasyonu

Bu yöntemler içinde en etkili olanı sakral sinir nöromodulasyonudur. Bu yöntemde devamlı S3 uyarımı yapan bir puls jeneratörü test safhasını takiben vücuda implante edilmektedir. Dezavantajları ise %21 ağrı, %9 migrasyon, %7 enfeksiyon, %5 barsak disfonksiyonu gibi yan etkileridir.

Cerrahi tedavi:

Tüm tedaviler denenmiş ancak sonuç alınamamış ise son çare olarak mesane büyütme ameliyatları yapılabilir. Cerrahi tedavi, idiyopatik aşırı aktif mesaneden daha çok konservatif önlemler ile kontrol edilemeyen nörojenik mesane aşırı aktivitesi tedavisinde kullanılmaktadır.

Cerrahi tedavi yöntemleri şunlarıdır:

Sakral rizotomi Augmentasyon sistoplastisi Oto- augmentasyon Subtrigonal denervasyon-sistolizis Üriner diversiyon

Bu yöntemler içinde augmentasyon sistoplastisi altın standard olarak kabul edilebilir.